Dzia³alnoœæ organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawnoœci mog¹ wynikaæ wy³¹cznie z ustaw. Jawnoœæ dzia³ania organów gminy obejmuje w szczególnoœci prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstêpu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a tak¿e dostêpu do dokumentów wynikaj¹cych z wykonywania zadañ publicznych, w tym protoko³ów posiedzeñ organów gminy i komisji rady gminy. Je¿eli siedziba rady gminy znajduje siê w mieœcie po³o¿onym na terytorium tej gminy, rada nosi nazwê rady miejskiej.
Do w³aœciwoœci rady miejskiej nale¿¹ wszystkie sprawy pozostaj¹ce w zakresie dzia³ania gminy, o ile ustawy nie stanowi¹ inaczej. Do wy³¹cznej w³aœciwoœci rady miejskiej nale¿y:
1) uchwalanie statutu gminy,
2) ustalanie wynagrodzenia burmistrza, stanowienie o kierunkach jego dzia³ania oraz przyjmowanie sprawozdañ z jego dzia³alnoœci,
3) powo³ywanie i odwo³ywanie skarbnika gminy, który jest g³ównym ksiêgowym bud¿etu, oraz sekretarza gminy - na wniosek burmistrza,
4) uchwalanie bud¿etu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania bud¿etu oraz podejmowanie uchwa³y w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytu³u,
5) uchwalanie studium uwarunkowañ i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
6) uchwalanie programów gospodarczych,
7) ustalanie zakresu dzia³ania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im sk³adników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania œrodków bud¿etowych na realizacjê zadañ przez te jednostki,
8) podejmowanie uchwa³ w sprawach podatków i op³at w granicach okreœlonych w odrêbnych ustawach,
9) podejmowanie uchwa³ w sprawach maj¹tkowych gminy, przekraczaj¹cych zakres zwyk³ego zarz¹du, dotycz¹cych:
a) okreœlania zasad nabycia, zbycia i obci¹¿enia nieruchomoœci gruntowych oraz ich wydzier¿awiania lub najmu na okres d³u¿szy ni¿ trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowi¹ inaczej; do czasu okreœlenia zasad wójt mo¿e dokonywaæ tych czynnoœci wy³¹cznie za zgod¹ rady miejskiej,
b) emitowania obligacji oraz okreœlania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez burmistrza,
c) zaci¹gania d³ugoterminowych po¿yczek i kredytów,
d) ustalania maksymalnej wysokoœci po¿yczek i kredytów krótkoterminowych zaci¹ganych przez burmistrza w roku bud¿etowym,
e) zobowi¹zañ w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartoœci przekraczaj¹cej granicê ustalan¹ corocznie przez radê miejsk¹,
f) tworzenia i przystêpowania do spó³ek i spó³dzielni oraz rozwi¹zywania i wystêpowania z nich,
g) okreœlania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udzia³ów i akcji przez burmistrza,
h) tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiêbiorstw, zak³adów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposa¿ania ich w maj¹tek,
i) ustalania maksymalnej wysokoœci po¿yczek i porêczeñ udzielanych przez burmistrza w roku bud¿etowym,
10) okreœlanie wysokoœci sumy, do której burmistrz mo¿e samodzielnie zaci¹gaæ zobowi¹zania,
11) podejmowanie uchwa³ w sprawie wykonywania zadañ zleconych z zakresu administracji rz¹dowej, a tak¿e z zakresu organizacji przygotowañ i przeprowadzenia wyborów powszechnych oraz referendów
12) podejmowanie uchwa³ w sprawach wspó³dzia³ania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego maj¹tku,
12a) podejmowanie uchwa³ w sprawach wspó³pracy ze spo³ecznoœciami lokalnymi i regionalnymi innych pañstw oraz przystêpowania do miêdzynarodowych zrzeszeñ spo³ecznoœci lokalnych i regionalnych,
13) podejmowanie uchwa³ w sprawach: herbu gminy, nazw ulic i placów publicznych oraz wznoszenia pomników,
14) nadawanie honorowego obywatelstwa gminy,
14a) podejmowanie uchwa³ w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów,
15) stanowienie w innych sprawach zastrze¿onych ustawami do kompetencji rady gminy.
Rada miejska kontroluje dzia³alnoœæ burmistrza, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powo³uje komisjê rewizyjn¹.
W sk³ad komisji rewizyjnej wchodz¹ radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów, z wyj¹tkiem radnych pe³ni¹cych funkcje przewodnicz¹cego lub zastêpcy przewodnicz¹cego rady. Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie bud¿etu gminy i wystêpuje z wnioskiem do rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium burmistrzowi. Wniosek w sprawie absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionaln¹ izbê obrachunkow¹.
Komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez radê w zakresie kontroli. Uprawnienie to nie narusza uprawnieñ kontrolnych innych komisji, powo³ywanych przez radê gminy na podstawie art. 21 ust. 1.
Rada gminy wybiera ze swego grona przewodnicz¹cego i 1-3 wiceprzewodnicz¹cych bezwzglêdn¹ wiêkszoœci¹ g³osów w obecnoœci co najmniej po³owy ustawowego sk³adu rady, w g³osowaniu tajnym.
Zadaniem przewodnicz¹cego jest wy³¹cznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodnicz¹cy mo¿e wyznaczyæ do wykonywania swoich zadañ wiceprzewodnicz¹cego. W przypadku nieobecnoœci przewodnicz¹cego i niewyznaczenia wiceprzewodnicz¹cego, zadania przewodnicz¹cego wykonuje wiceprzewodnicz¹cy najstarszy wiekiem.
